🌍 SZENTGÁL (WĘGRY)

💎 CIEKAWOSTKI GEOLOGICZNO-ARCHEOLOGICZNE

• Góry Bakony — kraina radiolarytu. Szentgál leży w górach Bakony, gdzie występują duże pola czerwonego i szarego radiolarytu jury — jedna z najważniejszych stref eksploatacji surowców krzemionkowych Europy Środkowej w neolicie.
• Transgraniczna sieć wymiany. Radiolaryt szentgálski znajdowany jest na stanowiskach w Słowacji, Austrii i Czechach — sieć wymiany kultury lendzielskiej (LBK) obejmowała setki kilometrów, a surowiec ten był jednym z najbardziej rozpowszechnionych importów węgierskich w neolicie (Mateiciucová 2010).
• Czerwony kolor = żelazo. Czerwonawe zabarwienie radiolarytu pochodzi od tlenków żelaza — w przeciwieństwie do szarego/zielonkawego chertu wapiennego. Oba warianty występują na tym samym terenie, ale czerwony był preferowany ze względu na estetykę.
• Mikroskopiczne skorupki. Radiolaryt zbudowany jest ze skrzemionkowiałych pancerzyków promienic (Radiolaria) — mikroskopijnych organizmów planktonowych, które osiadały na dnie jurajskich mórz.
• Współczesna dokumentacja 3D. W 2017 r. Audyt Botond Szilasi opublikował nowatorską dokumentację 3D kopalń szentgálskich — przy użyciu fotogrametrii struktury-z-ruchu (SfM) — jako wzorzec dla przyszłych badań prehistorycznych kopalń (Archaeologia Polona 55).

Źródła: Szilasi A. B. 2017 — Archaeologia Polona 55 (Radiolarite sources from the Bakony mountains), Mateiciucová 2010 (Szentgál distribution networks) | Redakcja: Redakcja Krzemiennika