🌍 GIALI (GRECJA)

💎 CIEKAWOSTKI GEOLOGICZNO-ARCHEOLOGICZNE

• „Candy obsidian" Egei. Giali (Dodekanez, Grecja) to mała wyspa wulkaniczna koło Nisyros — jej obsydian ma unikalne białe plamki (sferolity krzemionkowe) na czarnym tle, przypominające „kropki słodkiej waty".
• Rywal Melos i Antiparos. Na Egei działały 3 źródła obsydianu: Melos, Antiparos (Cyklady) i Giali — badania XRF pozwalają rozróżnić, z którego pochodzi znalezisko (Giali jest chemicznie wyraźnie odrębne).
• Minojczycy na Giali. Obsydian z Giali intensywnie używali Minojczycy (Kreta, ok. 3000-1100 p.n.e.) — surowiec transportowano morzem na ~150 km do Knossos i Fajstos.
• Perlitowe wzgórza. Giali to kopuła ryolitowo-perlitowa — obsydian tworzy się w strefach szybkiego chłodzenia, ale nie jest czysty (stąd sferolity); to czyni go łatwym do identyfikacji gołym okiem.
• Zmierzch z brązem. Gdy brąz rozpowszechnił się na Egei (~3000 p.n.e.), obsydian stracił dominację — ale Minojczycy wciąż używali go do noży rytualnych i luster (przeszłość symboliki!).

Źródła: Wikipedia EN — Giali, obsidian sources of the Aegean | Redakcja: Redakcja Krzemiennika